Passanda (Grekçe: Πάσσανδα) ayrıca Pasanda veya Pasada olarak da bilinen, Anadolu'nun güneybatısında, antik Karya bölgesinde yer alan bir antik kent ve polis (şehir devleti) statüsündeki yerleşimdir.Stratejik Yeri: Antik kaynaklarda, ünlü Kaunos Antik Kenti'nin tam karşı yakasında, ona komşu küçük bir liman ve savunma yerleşimi olarak tarif edilir.
Strabon’un Kayıtları: Kent hakkındaki ilk ve en net yazılı veriler Antik Çağ coğrafyacısı Strabon’a dayanır. Strabon burayı Kaunos etki alanında bir yerleşim olarak aktarır.
Attika-Delos Deniz Birliği: Pasanda, MÖ 5. yüzyılda Atina liderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği'ne vergi ödeyen kentler arasında yer almıştır.
Kaunos Bağlantısı: Yaklaşık 30 yıl boyunca Atina vergi listelerinde adı komşusu Telandros ve Kaunos ile birlikte anılmıştır. Bu durum, kentin dönemsel olarak ekonomik bir güce sahip olduğunu gösterir.
Görülebilen Yapılar: Gökbel sırtlarında ve dağınık yamaçlarda klasik dönem özellikleri gösteren kaya mezarları, antik konutlara ait temel kalıntıları ve sur duvarı parçaları seçilebilmektedir.
Araştırma Eksikliği: Pasanda, bölgedeki Kaunos veya Tlos gibi büyük kentlerin aksine günümüze kadar kapsamlı ve resmi bir arkeolojik kazı sürecinden geçmemiştir. Bu nedenle büyüklüğü, tam sınırları ve mimari detayları hala gizemini korumaktadır.
The Eco Trails (Ekoloji Rotaları): Pasanda kalıntılarının bulunduğu Gökbel bölgesi, Köyceğiz-Ortaca-Dalaman rotasını kapsayan The Eco Trails yürüyüş işaretlemelerinin içinden geçtiği bakir bir arkeo-doğa parkurudur.